Meer tolerantie voor vrolijkheid
Door Donald Esser.
Ik zat of beter gezegd lág afgelopen zaterdag Marokko – Canada te kijken. En verheugde me nadat het eenmaal 3-0 was in Noord-Afrikaans voordeel al op vervolgbeelden uit de Haagse Schilderswijk en van Amsterdamse Mercatorplein, het ‘thuis’ van Marokko in Nederland. Ik lag te wachten op de toeterblijheid.
Er was een tijd dat een toeter betekende dat er gevaar dreigde. Een vrachtwagen die je niet had gezien, een automobilist die je attent maakte op naderend onheil. Tegenwoordig weet je vaak al genoeg wanneer ergens een lange stoet claxons losbarst. Marokko heeft gewonnen. Er valt iets te vieren. Duizenden mensen die spontaan de straat op gaan. Omdat ze blij zijn. Die hun enthousiasme niet beperken tot een beschaafd applausje of een goedgekeurde emoji in een buurtapp. Cultuur. Mensen die gewoon laten horen dat ze genieten.
Maar daar denkt de politiek inmiddels anders over. VVD-Kamerlid Bart Bikkers wil onnodig toeteren harder aanpakken. Hogere boetes, strengere handhaving en zelfs strafpunten voor veelplegers. ‘Volgens de verkeersregels mag een claxon immers alleen gebruikt worden om gevaar af te wenden.’ En ja, formeel heeft hij natuurlijk gelijk. De wet is de wet hè.
Maar toch bekruipt me het gevoel dat we opnieuw bezig zijn met een nationale rijksoverheidhobby: het bestrijden van levensvreugde. Want laten we eerlijk zijn. De toeterende Marokkaanse supporters vormen niet het grootste probleem van Nederland. Toch vliegen politici er graag bovenop. Alsof de grootste bedreiging voor onze samenleving niet criminaliteit, cyberaanvallen, het verhoren van coronagetuigen, woningnood of personeelstekorten zijn, maar een paar duizend enthousiastelingen die na een voetbalwedstrijd jubelend door de stad of dorp rijden.
Het past in een bredere ontwikkeling. Alles wat leuk is, komt vroeg of laat onder toezicht te staan. Vuurwerk? Verbieden. Wildplassen? Verbieden. Een nachtje onder de sterren slapen? Regels. Barbecueën? Regels. Een feestje geven? Regels. Een feestje geven met muziek? Nog meer regels.
Ook de Gezondheidsraad doet regelmatig een duit in het zakje. Roken wordt ontmoedigd, dat begrijp ik nog wel. Maar inmiddels ligt ook alcohol voortdurend onder vuur. Elk glas wijn lijkt weer iets gevaarlijker dan het vorige rapport deed vermoeden. Als het zo doorgaat, vieren we straks het winnen van een WK-voetbalfinale met een glas lauw kraanwater en een volkoren rijstwafel. Of viert Max Verstappen een overwinning met een Spaatje met koolzuur. Stemmig hoor.
Ergens ben ik bang dat we de essentie van het leven een beetje uit het oog verliezen. Mensen zijn geen machines. We zijn niet gemaakt om uitsluitend verantwoord, gezond, duurzaam en geluidloos door het bestaan te schuifelen. We willen af en toe uitbundig zijn. Juichen. Zingen. Dansen. Een beetje lawaai maken.
Natuurlijk moet dat niet ontaarden in complete chaos. Niemand zit te wachten op nachtelijke terreur met claxons onder het slaapkamerraam. En ook ik hoef geen wildplasser tegen mijn woning te betrappen. Beschaving vraagt nu eenmaal om een beetje zelfbeheersing.
Maar tussen beschaving en betutteling zit een wereld van verschil. En soms lijkt het of de overheid die grens niet meer herkent. Alsof elk spontaan menselijk gedrag eerst door een commissie moet worden beoordeeld voordat het is toegestaan.
Daarom zou ik willen pleiten voor een klein beetje meer tolerantie voor vrolijkheid. Laat Marokko genieten als hun land wint. Op naar de kwartfinale. Laat een bruidspaar toeterend door het dorp rijden. Laat mensen zichzelf even verliezen in het moment. Want als zelfs blijdschap straks aan vergunningen, boetes en adviezen wordt onderworpen, blijft er uiteindelijk bitter weinig over om te vieren. Om te leven.
Dus vooruit. Toeter gerust een keertje als het leven daar aanleiding toe geeft. Maar houd het wel een beetje netjes. En mocht u toch moeten wildplassen, zorg dan vooral dat u een ding in de hand houdt: uw fatsoen.
Frankrijk – Marokko, donderdag 9 juli 22.00 uur. Ongeacht de uitslag, geniet van een wijntje. Of van toeteren. In elk geval van levensvreugde.