Uithoorn – De werkdruk binnen de zorg is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Tekort aan personeel en een hoge werklast zetten het zorgstelsel onder druk. Ook de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) is wordt hiermee geconfronteerd, zoals blijkt uit een gesprek met POH-GGZ medewerker Susan Volkert van huisartsenpraktijk De Drecht in Uithoorn. Zij opent: “Een gemiddelde werkdag voor de POH-GGZ in Uithoorn kan oplopen tot negen consulten, die gemiddeld 45 minuten duren en achteraf moeten worden vastgelegd in dossiers, naast overleg met de huisarts of andere zorgverleners.”
Hoewel de wachttijden voor de POH-GGZ nu nog beheersbaar zijn, lopen de wachtlijsten voor de basis- en specialistische GGZ sterk op. “Het is niet ongebruikelijk dat cliënten maanden moeten wachten voordat een behandeling kan starten, afhankelijk van de zorg-verzekeraar soms nog langer.”
Preventie
Een mogelijke oplossing voor dit probleem is voorkomen van klachten, oftewel: preventie. Volgens Volkert wordt hier steeds meer op ingezet. “Zo zijn er online gezondheidsmodules beschikbaar over bijvoorbeeld angst, burn-out, stress of slaapproblemen. Een recente ontwikkeling vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en de regionale GGZ is het zogeheten Verkennend Gesprek (VG). VG betreft een open multidisciplinair gesprek tussen de patiënt, een GGZ-professional en een professional uit het sociaal domein (psycholoog en maatschappelijk werker). In dit gesprek wordt de hulpvraag van de patiënt breed verkend en staan kracht en het sociale netwerk van de patiënt centraal. Het verkennend gesprek is niet bedoeld om de GGZ te omzeilen. Wanneer GGZ-zorg nodig is, blijft de reguliere aanmeldroute en wachttijd gelden. Wel kan er, waar passend, gekeken worden naar tijdelijke ondersteuning via het sociaal domein of binnen het netwerk van de patiënt. Het doel van deze werkwijze is om breder te kijken naar wat iemand nodig heeft, niet alleen vanuit klachten, maar ook vanuit veerkracht en leefomgeving. Hiermee kan onnodige instroom in de GGZ worden voorkomen en kan beter passende ondersteuning worden geboden.”
Innovatie
Naast preventie spelen technologische innovaties een steeds grotere rol. Volkert geeft aan dat binnen de POH-GGZ Blended Care wordt toegepast, waarbij gesprekken worden gecombineerd met online modules of oefeningen die cliënten zelfstandig thuis kunnen uitvoeren.
Universitair hoofddocent Tara Donker (Vrije Universiteit Amsterdam) doet al jaren onderzoek naar slimme innovatiemiddelen voor gebruik in de GGZ. Zo werd de app ZeroPhobia ontwikkeld, waarmee angstklachten zoals vliegangst, hoogtevrees via virtual reality kunnen worden behandeld met minimale therapeutische ondersteuning. Haar huidige project bouwt voort op dit concept door gebruik te maken van augmented reality, waarbij digitale elementen worden toegevoegd aan de echte omgeving van de cliënt, via hun eigen smartphone. Na een succesvol onderzoek waarbij deze technologie werd toegepast voor spinnenangst, wordt deze technologie nu verder ontwikkeld voor smetvrees in de nieuwe app ZeroOCD.
Cruciaal
Volgens Volkert kan een dergelijke app waardevol zijn, omdat cliënten tussen de gesprekken door zelfstandig kunnen oefenen met moeilijke of angstige situaties. “Hierdoor kunnen consulten efficiënter worden benut en kan er meer focus liggen op begeleiding. Onze hoop is dat door te investeren in preventie en innovatie, de werkdruk in de GGZ verlaagd kan worden. Door de regelmatige bezuinigingen in de GGZ, zal de werkdruk ook alleen maar heviger worden. De samenwerking tussen de huisartsenzorg, de GGZ en de universiteiten zal cruciaal zijn om dit te voorkomen.”
Voor meer informatie: https://vu.nl/nl/onderzoek/meer-over/zeroocd-onderzoek.
Op de foto: Jur Brakel (Zero OCD onderzoeksteam Vrije Universiteit) en Susan Volkert (POH-GGZ Uithoorn). Foto: aangeleverd.