Van grindvlakte naar groene oase vol streeknatuur

Vinkeveen – Aan de rand van Vinkeveen ligt een tuin waarin de natuur alle ruimte krijgt. Tussen water, natuurlijke oevers en inheemse planten groeien zwanenbloem, heemst, kattenstaart en Spaanse ruiter. Insecten vliegen van bloem naar bloem en ook een ringslang heeft de tuin inmiddels ontdekt.

Tien jaar geleden zag het er heel anders uit. De tuin van Karin Kuypers en haar man bestond destijds voornamelijk uit een grote grindvlakte. Inmiddels groeien er maar liefst 163 soorten inheemse planten.

De tuin is ingericht met oog voor het landschap van het Groene Hart. Vooral planten die van nature voorkomen in het waterrijke veenweidegebied hebben er een plek gekregen. Moerasandoorn, moerasspirea, wilgenroosje en grote waterweegbree zijn enkele voorbeelden. Veel van deze soorten zijn belangrijk voor bestuivers en vormen daarmee een schakel in het lokale ecosysteem.

Een deel van de planten werd aangeschaft bij gespecialiseerde kwekers van inheemse soorten. Andere soorten kwamen vanzelf. Zo verscheen de zwanenbloem spontaan vanuit een sloot in de omgeving. Ook de blaartrekkende boterbloem vestigde zich zelfstandig. Daarmee kwam bovendien de ranonkelbij mee, een klein zwart bijtje dat voor zijn stuifmeel sterk afhankelijk is van boterbloemsoorten.

Verdwenen landschap terug
Een bijzonder onderdeel van de tuin is het stukje blauwgrasland. Dit schrale, vochtige hooiland kwam vroeger veel voor in het veenweidegebied, maar is door veranderingen in het landschap zeldzaam geworden. In de tuin groeien onder meer blauwe knoop, grote pimpernel, echte koekoeksbloem en de paarse Spaanse ruiter. Vooral die laatste soort is bijzonder, omdat deze in Nederland sterk is achteruitgegaan.

Ook dieren profiteren van de natuurvriendelijke inrichting. Een wadi, natuurlijke oevers en beschutte plekken bieden verschillende soorten een geschikt leefgebied. Zo heeft ook de ringslang er een plek gevonden. Een eenvoudige hoop snoeiafval kan bovendien uitgroeien tot een broeihoop, waarin ringslangen hun eieren kunnen leggen.

Een andere bijzondere plant is het groot moerasscherm. Deze relatief zeldzame witte schermbloem komt vooral voor in het grensgebied van Noord- en Zuid-Holland en past daarmee goed bij de streek. De plant trekt onder meer zweefvliegen, vlinders en kleine bijensoorten aan. Zelfs de lisdoddes langs het water dragen bij aan de biodiversiteit.

In de stengels onder de bekende bruine ‘sigaren’ leven rupsen van de lisdoddeboorder, een nachtvlinder die kenmerkend is voor het Groene Hart. Die rupsen vormen op hun beurt voedsel voor vogels als de pimpelmees.

Klein ecosysteem
De tuin van Karin Kuypers is daarmee veel meer dan een verzameling bijzondere planten. Planten, insecten, vogels en andere dieren vinden er voedsel, beschutting en leefruimte. Juist daarin schuilt volgens Kuypers de kracht van natuurvriendelijk tuinieren. Een tuin hoeft geen natuurgebied te zijn om betekenis te hebben voor de omgeving.

Naast het onderhouden van haar eigen tuin deelt Kuypers haar kennis en enthousiasme via workshops over natuurvriendelijk tuinieren. Op haar Facebookpagina Karins Streektuin laat zij zien hoe ook particuliere tuinen kunnen bijdragen aan de biodiversiteit. Waar tien jaar geleden vooral grind lag, gonst het nu van het leven. De tuin laat zien dat met inheemse planten, natuurlijke oevers en ruimte voor spontane groei een klein stukje landschap kan uitgroeien tot een waardevolle schakel in de natuur.

Op de foto: De tuin van Karin Kuypers is daarmee veel meer dan een verzameling bijzondere planten.  Foto: Wilco de Vries.